ویژگی یک فعال اجتماعی چیست؟
ویژگی یک فعال اجتماعی چیست؟

مجموعه ی این فعالیت ها و همیاری ها موجبات گشایش ذهنی و عملی، رشد اجتماعی و همگرایی ها و افزایش تجربه ی عملی و مدیریتی این نخبگان و جوانان پای کار را فراهم ساخته است که می تواند در ایجاد یک فرایند جدید فضایی خوش بینانه و امید بخش در آینده ی اجتماعی کشور در سطوح متنوع، فرهنگی و مدیریتی نقش پررنگ و ذخیره منبعی ارزنده را ایفا کند.

به گزارش کوگانانادین گوردیمر(۲۰ نوامبر ۱۹۲۳ – ۱۳ ژوئیه ۲۰۱۴) نویسنده و فعال اجتماعی اهل آفریقای جنوبی است که در سال ۱۹۹۱ به عنوان برنده جایزه نوبل ادبیات انتخاب شد. او با نوشتن کتابی که به ۱۵ زبان ترجمه شده تحت عنوان" داستانی برای شما" از ایده ای جالب رونمایی کرد داستان از آنجا آغاز شد که وی از تعدادی از نویسندگان برجسته ی جهان خواسته بود که با مشارکت درتوزیع و تبلیغ این کتاب برای جلب کمک  مالی به ۳۸ میلیون بیمار مبتلا به ایدز در آفریقا همکاری کنند.

این نویسنده ی افریقایی از بوش رئیس جمهور آمریکا و روسای برخی کشورها برای درمان ایدز درخواست مساعدت مالی داد تا به اضافه ی جایزه یک ملیون دلاری خود به هدف جمع آوری ۱۵،۰۰۰ میلیون دلار همراهی کنند.

اما او در ادامه می نویسد: از کسانی که بیشتر انتظار داشتم کمتر کمک کردند و آنهایی که حداقل انتظار ازشان می رفت کسری های چشمگیر را جبران کردند هنرمندان، بازیگران، بازیکنان ورزشی و  تلاش های فردی افراد بی نام ونشان بیشتر از اشخاص مشهور، متموّل و صاحب منصب بین المللی جواب داد و در واقع همراهان کار از مسیر توسعه ی فعالیت اجتماعی متکی بر ابتکارات انفرادی راه حل های متعددی پیدا کردند و این فرایند تجربه ی موفق بود تا نشان دهد که نویسندگان برای ساختن داستان های شگفت در جامعه می توانند آغاز گر بوده و با همراهی فعالان اجتماعی موجی از همفزایی حیرت آور ایجاد کنند.

هر فعال اجتماعی می تواند همین کار را بنوعی انجام دهد. در شهرمان می توانیم به بیماران صعب العلاج و افراد بی بضاعت کمک کنیم. رشد اجتماعی، همانطور که بارها گفته شده برپایه میزان آگاهی دانش و تاثیرگذاری ما اینگونه اندازه گیری می شود و اثربخشی اندیشه ها و نظریه ها می تواند مشکلات جامعه انسانی را بیان کرده و برای رفع آن چاره اندیشی کند. تراژدی ما این نیست که اهدافمان را به دست نیاوریم. بکه تراژدی است که ما هیچ اهدافی نداشته باشیم!
 
مشکلات همواره در یک دوره ویژه زمانی خودشان را نشان نمی دهند به عبارتی دیگر هر مقطع زمانی مشکلات و نیازمندی های خاص خود را دارد اما کمک و طرح پیشنهاد و ارائه راه حل برای مرتفع ساختن آن ها در معرض هر موضوع از مرکز چگونگی تحلیل و برداشت ما می گذرد نه از طریق پاسخ های سیاسی بلکه از طریق تجربه تاریخی و دانش حرفه ای بر روی زمین و در دایره ی زمانه ی واقع حاضر و با توجه به اینکه ماهیت ظاهری مسئله ی ممکن است در بیشتر موارد گریبان همگان را بگیرد و یا در چهارگوشه ی جامعه غوطه ور شود باید به آن نگاه کنیم.

رشد فضای فرهنگی ـ رسانه ای به وِیژه در شهرها، فرصت های مساعدی را برای نخبگان جوان فراهم کرده است. تجربه ی فعالیت های میدانی در مجامع مختلف و قرار گرفتن در متن جریانات روزمره، به گروه های پرانرژی و مسئولیت ذیر این امکان را داده است که تصویر روشنی از تحولات و تعاملات جاری بدست آورند و به چرایی اتفاقات و چگونگی عرضه ی سهم خود در  ابتکار عمل بیندیشند.
 

برای نمونه زلزله های دوسال اخیر و سیل اولین روز های امسال کشورمان نشان داد که نقش گروه های فعال اجتماعی و داوطلبان کمک و پیش قراولان امداد در مواقع بحرانی چقدر تعیین کننده نه تنها در ابعاد انسانی بلکه در عرصه های مادی نجات بخش بوده و چقدر تعیین کننده است.انگیزه و علاقه ی رو به افزایش گروه هایی از این دست در فعالیت های اجتماعی ـ فرهنگی، تجربه و توانایی آنان را هم درحوزه ی نظری و هم در فرصت عملی بتدریج سطح وسیع تری از فعالیت های اجتماعی را در مدیریت مشکلات و بحران ها و ارتقاء مشارکت احیاء نموده که به تعبیری ایجاد سازمان های مستقل واکنش سریع را تداعی کرده و ظرفیت های چشمگیری را ایجاد می کند.
 

مجموعه ی این فعالیت ها و همیاری ها موجبات گشایش ذهنی و عملی، رشد اجتماعی و همگرایی ها و افزایش تجربه ی عملی و مدیریتی این نخبگان و جوانان پای کار را فراهم ساخته است که می تواند در ایجاد یک فرایند جدید فضایی خوش بینانه و امید بخش در آینده ی اجتماعی کشور در سطوح متنوع، فرهنگی و مدیریتی نقش پررنگ و ذخیره منبعی ارزنده را ایفا کند.

گرچه تا کنون برای اصطلاح فعال اجتماعی؛ تعریفی مشخص و متفق القولی ابراز نشده است اما ما می توانیم در مورد نقش آن بدون در نظر داشتن اشکال توصیف آن بدون تنگ نظری و با مطالعه ی طول و عرض جامعه بصورتی گسترده درباره ی آن صحبت کنیم و بگوییم هرجا کم و کاستی هست فعال اجتماعی آنجا حضور دارد. گروهی مردمی و یا تعدادی از این جمع به رودرویی با معضلات و چالش های موجود حرکتی را آغاز می کنند آن گونه که ما در نیاکانمان یافته ایم و نسل های بعدی همزمان با گسترش توانمندی مختلف خود آن را به ارث برده و توسعه می دهند.

بنابراین، اهمیت نقش فعال اجتماعی در این است که فرد علاقه مند به امور عمومی، برای حل مسائل آن به عنوان نماینده ی از فرهنگ عملی جامعه مشغول به کار است که براساس درک و آگاهی خویش از مسائل جامعه در موقعیتی که او  مناسب می داند به صحنه ی مرتبط ورود پیدا کند. و طبعاً این و رود به نفع عموم است. بنابراین، فعال اجتماعی باید قبل از اقدام در ورود مسائل اجتماعی و بیان موضع پس از کشیدن یک نفس عمیق به یک فکر کردن عمیق تر نیاز بپردازد، زیرا پیگیری هر موضوع با موضوع دیگر به راه حل و ایده ی متفاوت نیاز دارد. مهمترین اموری که فعالان این عرصه باید در برخورد با مسائل می توانند در کارکرد خویش لحاظ کنند عبارتند از :

* مواردی را مطرح و دنبال کنید که فکر می کنید راه حل های مناسب را برای آنها دارید و کار را به نفع جامعه در نظر بگیرید و واقعیت و امکانات موجود را هم ببینید.

* بعضی از مسائل شاید زمینه ی طرح آن را نداشته باشند، که تمام تلاش خود را صرف آن کنید و سقف آرزو های خود را صرفاً در حل و فصل یک موضوع، تعیین و خلاصه کنید، زیرا ممکن است آن موضوع بالاتر از سطح صدایی باشد که شما دارید و گوش هایی که نیاز  شنیدن حرف شما است، هنوز آمادگی شنیدن حرف تان را نداشته باشند؟!

*مسائل مهم و فوری وجود دارد که نمی توان آنها را به تعویق انداخت(اولویت سنجی) ؛ زیرا اگر آنها بدون موضع واضح  از دید جامعه عبور کنند بعد از مدتی، پیگیری آنها موثر واقع نخواهد شد.

* موضوعاتی وجود دارد که به واکنش نیازی ندارند و یا حتی در مورد آن صحبت کردن ضرورت ندارد و سکوت خود پاسخی کافی به آنهاست ! زیرا که هدف طرح این موضوعات تلاش برای جلب توجه و یا ممانعت از توجه افکار عمومی به موضوعات اصلی است.

* موارد عمومی را در قالب موضوع و جذب و دفع شخصی مطرح نکنید زیرا  اعتبار خود را از دست می دهید.

* برخی مسائل و مشکلات اجتماعی با هم درگیرهستند، سطح  ارائه راه حل را از کوچک به بزرگ و در نظر گرفتن جدول زمان بندی مناسب و گسترش دایره ی مشورت گیری پیگیر باشید.

* تثبیت حدس به شواهد و قرائن دقیق و به ثمر رساندن چانه زنی نیاز مند توجیه براهین از قبل مطالعه شده است موضوعاتی که عواقب منفی خود را در جامعه نشان می دهند احساسی هستند و شما برای طرح شواهد پایدار منطقی برای متقاعد کردن جامعه به حوصله پشتکار و توجیه افکار معارض نیاز دارید، با توجه به میزان برقراری تفاهم با آنها با پیرامون خود ارتباط برقرار کنید و زاویه ی ضعیف چند ضلعی منشور کار خود را که می تواند رشد و رنگ نور را تشخیص ندهد باید شناسایی کنید و نقطه شروع را به هیچ چیز دیگری ربط ندهید.

* مسائل بحث برانگیز در مورد یک رویداد گذشته و یا یک مسئله ی قبلی و غیره، مستقیما با واقعیت موجود ربط ندهید، زیرا آنها تضعیف انرژی و توان کار و سخت کردن مسیر یابی را افزایش می دهند و تعادل و توازن حرکت را بسوی هدف به هم می ریزند.مسائل اجتماعی از سایر مسائل متفاوت است،بنابراین فعال اجتماعی باید بیشتر به شرایط روبروی خود متمرکز شود.با این اوصاف اغلب مسائل اجتماعی برای تقویت منافع  عموم در عمق اجتماع  باید مورد توجه قرار گیرد و از چشمداشت های شخصی گریزان باشد.

عبدالمجید اورا