کد خبر : 69524تاریخ ثبت : 1396/9/10 10:18:45
هدر رفت استعداد برخی جوانان و سرمایه ی بنام آموزش فنی و حرفه ی

هدر رفت استعداد برخی جوانان و سرمایه ی بنام آموزش فنی و حرفه ی

در بسیاری از کشورهای درحال توسعه، آموزش فنی "شهرت مناسبی" نیست و همواره یا کلیشه ی است یا جبرانی برای "شکست در مدرسه" یا جایگاه اجتماعی کمتری از تحصیلات دانشگاهی دارد اما در آلمان این روند متفاوت است.

به گزارش کوگانا در بخش کلان سراسری حدوداً بیش از سه دهه است که "طرح کاد" و  مراکز عریض و طویل فنی وحرفه ی، هنرستانها و دبیرستان های کار و دانش و بنگاه های بزرگ و کوچک فنی و مهارت آموزی با موسسات متنوع دولتی و خصوصی برطبل کار و اشتغال آفرینی کوبیده اند و همواره دستاوردی با فراز و نشیب و آهنگی پرنوسان مسیری را پیموده اند با این وجود آماری دقیق و ملموس از ماحصل آن تلاش ها در جامعه کمتر دیده می شود و در بخشی کوچکتر برای مثال در شهرمان کنگان علاوه برموارد فوق مرکزفنی وحرفه ی عمده (شماره دو خلیج فارس) که بیش از شانزده سال است با هزینه ی سنگین و تابلوئی بزرگ که بر دوش آن سنگینی می کند هنوز نتوانسته ایم. فضایی سازمان یافته وگیرا با خروجی های موفق و قابل قیاس با استانداردهای روزمره که بتواند نیازهای شهروندان و جوانان شهرمان را در این عرصه و نه تنها با اهداف صنعتی شدن منطقه بلکه با ضرورت های عادی و معمول شهرستان در زمینه های اشتغال و کار آفرینی موثر مهیا کند اتفاق شگرف و یا حتی قانع کننده ی مشاهده نمی شود. تنها چیزی که بنظرم آمد که گزارشی را در اینخصوص از یک کشور صاحب سبک و دارنده متد جهانی آموزش فنی و حرفه ی در سطح موجود تهیه کنم باشدکه تا حدی بخود با مطالعه و بررسی ابعاد آن ، اهتمامی جدی تر به این مقوله داشته باشیم.

در بسیاری از کشورهای درحال توسعه، آموزش فنی "شهرت مناسبی" نیست و همواره یا کلیشه ی است یا جبرانی برای "شکست در مدرسه" یا جایگاه اجتماعی کمتری از تحصیلات دانشگاهی دارد اما در آلمان این روند متفاوت است. این کشور امروز در جهان درحوزه آموزش فنی و حرفه ای بعنوان پیشرو مطرح شده است زیرا این پروسه توسط اکثر جوانان آلمانی جدی گرفته شده است بطوری که حقوق و دستمزد آنها به تدریج و در طبقات پرداخت دستمزد ده برابر حقوق و دستمزد یک دکترای آمریکا در علوم نظری دریافتی دارد.

تجربه آلمان در آموزش حرفه ای 


80 درصد آلمانی ها در آموزش فنی ثبت نام می کنند بر خلاف بسیاری از کشورهای منطقه ی ما که دانش آموزان به دنبال تحصیلات عالی دانشگاهی مانند پزشکی و مهندسی و...  هستند بسیاری از جوانان آلمانی به آموزش فنون ، هنر، حرفه های متنوع بدون احساس «خجالت» در همین مسیر آموزش فنی و حرفه ی طی می کنند.

گزارش های مستند مرتبط حاکی است 80 درصد از جوانان در آلمان نسبت به آموزش فنی و حرفه ای در مدارس و مراکز فنی حرفه ی و هنرستان های متوسطه تمایل نشان داده و جهت ثبت نام به آنجا مراجعه می کنند زیرا  آموزش فنی جایگاه برجسته ای در جامعه آلمان دارد به حدی که از آن بعنوان « راز بزرگ موفقیت آلمان» یاد می کنند.

 "تورستن  اسکلیچ"مسئول رسمی دفتر آلمانی برای همکاری بین الملل در آموزش و پرورش فنی و حرفه ای اشاره می کند که آلمان این سیستم را به کشورهای دیگر صادر می کند او اعتقاد دارد که این وضعیت آرامش بخش وسودآور برای هر دو طرف فراهم می کند (ابعاد و نتایج ارتباط آلمان و کشورهای وارد کننده آن را بررسی کنیم).

این مسئول آلمانی توضیح داد : این نظام صادرات آموزش و پرورش فنی و حرفه ی برای اطمینان بخشی از حضور تکنسین شایسته در شرکت های آلمانی در کشورهای شریک است بویژه هنگامی که آلمان محصولات و ماشین آلات پیشرفته خود را در خارج از کشوربه فروش می رساند نیاز به کارشناسان فنی برای تعمیر و نگهداری از این ماشین آلات وجود خواهد داشت.

از سوی دیگر برخی گزارش های حاکی از این است که سیستم آموزشی حرفه ای آلمان، پس از چین و ایالات متحده، توانسته صادرات خود را به 1516 میلیارد دلار برساند و رتبه سومی جهان را در این عرصه به خود اختصاص بدهد.

آموزش فنی و حرفه ای یکی از ارکان عمده اقتصاد و صادرات آلمان محسوب می شود این رویه به آلمان کمک کرده است تا برترین رتبه ی شهرت جهانی در سال 2017 با توجه به شاخص شهرت (خوش نامی ملی) که روز پنجشنبه گذشته 16 نوامبر منتشر شد را بخود اختصاص دهد. این موضوع نشان می دهد که سطح اعتبار این کشور با توجه به مطالعه ی شش معیار که عبارتند از: صادرات، رویکرد سیاسی دولت، فرهنگ، مردم، گردشگری، جذب سرمایه گذاری و جذب بهینه ی مهاجران، شاخص هایی بوده اند که آلمان را در صدر رتبه بندی کشورهای جهان قرار داده است همچنین رتبه سوم جهانی این کشور در زمینه صادرات که باعث خوشحال، زیگمار گابریل وزیر خارجه آلمان شده تا جایی که او می گوید:  آن امر نشان دهنده تصویر واضح آلمان در این است که این موقفیت برجسته تنها بر اساس قدرت اقتصادی نیست بلکه بر این واقعیت استوار است که جهان در حال اعتماد به ماست.
 
در آلمان استاد معتمد شدن آسان نیست

در آلمان تبدیل شدن به «استاد معتمد» آسان نیست برای رسیدن به این فرایند، در این پروسه باید از طریق آموزش و پرورش حرفه ی طولانی جوان آلمانی بتواند تا سطح حرفه ای که او قادر به راه اندازی پروژه خود در سطح خود کفائی حرفه ی اختصاصی او باشد دنبال کند.

با توجه به نظام آموزش و پرورش در آلمان، دانش آموزان این نظام آموزشی اول باید، آموزش و پرورش عمومی را که حداقل متضمن فراگیری حداقلی دانش برای همه افراد جامعه است و کمتر از یک دوره ی 10 ساله نیست و پس از آن باید از طریق مراحل آموزش پایه که در آن تلاش دانش آموز برای کشف استعدادهای و روند بهبود مهارت های اولیه خود در آموزش و پرورش بوده پشت سر بگذارد و با پایان مرحله آموزش عمومی به طور خاص در پایان کلاس چهارم، دانش آموز وارد مرحله ی تست و آزمون عمده، آزمایش و مشاوره دقیق که جهت دهنده مسیر آموزشی و عملی اوست و باید در طول سیر زندگی خود پیگیر باشد می شود.

بر ایناساس نمره و درجه این دانش آموز در آزمونی استاندارد مشخص می شود و سپس به توصیه اعتباری مشاوره لازم در مرحله ی مطالعه و تحصیل ثانویه و میزان کسب موفقیت دانش آموزان بررسی شده و موفق ترین آنها به دنبال آموزش عالی در دانشگاه، یا توصیه های مشاوره قوی به وارد مدارس فنی وارد می شوند بطوری که که این آموزش بخش مهمی از برنامه های تربیت نیروی فنی و ماهر فارغ التحصیل، تکنیسین حرفه ای (نجار، نقاش، ساعت ساز، مکانیک و غیره) خروجی موفقیت آمیز اجتماعی آن را بعهده می گیرد.

 دانش آموزان پس از سال ها تحصیل در این مدارس و آموزشگاه ها با پشت سر گذاشتن موفق مواد درسی به دریافت گواهینامه قبولی نائل می شوند و اگر دانش آموز می خواهد برای ادامه آموزش فنی به سطح بالاتری خود را برساند سطوح دیگر با درجه ی ارشد علمی وجود دارد که گواهینامه ی برتر مایستر پس از عبور یک آزمون جدی در سطح فنی به دستاورد دانش آموز که با دشواری بدست آمده اضافه شده و به او اعطا می شود و این گواهینامه در پی اثبات این مدار است که وی برنده گواهی"استاد معتمد" در شاخه، رشته و حرفه ی دلخواه خود شده است.این گواهینامه تنها نشان پیش نیاز برای هر کسی است که می خواهد به طور مستقل کار کرده و اشتغالی  متکی برخود یا افتتاح پروژه خویش را ایجاد کند.

 و اگر در آن زمینه سطح حرفه ای قابل قبول  را به دست نیاورده باشد، او تنها  می تواند بعنوان دستیار کار آفرین دیگر مشغول کار شود از سوی دیگر قوانین آلمان از حرفه ی، فنی و هنری بشدت محافظت کرده و حمایت می کند  و  از ورود افراد غیر متخصص و یا  کمتر آموزش دیده (ضعیف آموزشی) به عرصه هر عنوان در فعالیت حرفه ی ممانعت بعمل می آورد زیرا این سبک نظارت و مراقبت در پشتیبانی، حامی حفظ سطح بالای مهارت و ارزش تلاش کسانی است که در حرفه و خدمات خود دوره توانمندی وِیژه را در مراحل سخت سپری کرده اند.

ترکیب نظریه واجرا در آموزش حرفه ای دو طرفه

 این یکی از بسیاری از برجسته ترین سیستم های رفع مشکلات آموزش و پرورش فنی وحرفه ی است زیرا بدنبال کاهش وابستگی داوطلبان فعالیت در این عرصه تنها به سمت (روند نظری حرکت نمودن) است تا وی کاهش وابستگی نظری را تجربه کرده و تمایل عملی شدن کار را در خود تقویت کنند در غیر ایصورت وضعیت دیگر باعث وسیع تر شدن شکاف بین آموزش و پرورش و خروجی کار واقعی می شود، اما آلمان مدام در حال کار برای پل زدن و پرکردن این شکاف، از طریق سیستم آموزش و پرورش بوده است که با ترکیبی از ابعاد نظری و عملی، دانش آموز را به بازار کار نزدیک تر کرده تا از طریق سیستم دوگانه آموزش و پرورش حرفه ای شرایط مطلوب را فراهم کرده باشد.

هدف از این سیستم آموزشی در درجه اول برای یک دانش آموز با برپائی کارگاه شرایط کاری واقعی همانند بعد از پیوستن به بازار کار است که او در حال حاضر ضمن تحصیل با آن مواجه می شود و به کاهش مدت زمان انطباق او با محیط کارش می انجامد و اکثریت جوان آلمانی که از این سیستم آموزشی فارغ التحصیل شده تا 52 درصد به سیستمی شامل تا بیش از 370 حرفه ی واجد شرایط برای عملکرد در بیش از 20 هزار کار حرفه ای و مجموعه ی شامل حدود 330 حرفه ی فعال در قالب برنامه آموزشی و دوره آموزش سه سال خود را عادت داده است.

شایان ذکر است این سیستم همچنین که تمرکز بیشترش در سمت عملی است؛ دریافت روند مخاطرات و روش های عملی کار آموزی را از سه تا چهار روز در هفته را به دانش آموز فرا می دهد در حالی که دروس نظری تنها به  یک تا دو روز در هفته خلاصه می گردد که البته بسته به ماهیت حرفه مورد علاقه محصل دارد در بخش قابل توجه دیگر این آموزش عملی نیز تنها به کارگاه مدارس فنی مدارس محدود نمی شود بلکه به آموزش دانش آموز در شرکت های آلمانی فعال بازار کار در زمینه های مربوطه پرداخته می شود که تحت نظارت مربیان واجد شرایط، اداره می شود و پاداش مادی کارآموز، سالانه با میانگین 800 یورو در هر ماه در حال افزایش است و در درجه دوم مهم اینکه از نتیجه این روند شبکه ی سیستم آموزشی با سیستمی یکپارچه که در آن دولت و موسسات آموزشی، موسسات دیگر و شرکت ها همکاری و هماهنگی تام دارند تا زمانی ادامه می یابد که این مجموعه از قبولی کار آموزان اطمینان بیایند.

در نهایت کارآموز خلال دوره کارآموزی و تحصیل با یک مطالعه انجام شده به انعقاد قرارداد فراگیری توسط شاگرد با کارفرما، که موسسه آموزشی مربوطه آن را تصویب و تائید می کند در سیستم آموزشی ثبت نام می کند بنابراین کارفرما مطابق با الزامات موسسه آموزشی به آموزش عملی کارآموز می پردازد. در واقع فراگیری ترکیبی از تحصیلات نظری در موسسه با تطبیق مقررات عملی در محل کار است. کار آموزان پس از اتمام سه سال آموزش، قادر خواهند بود تا کار خود را با این کارفرمای خود تکمیل کرده و دوره ی آموزش را به پایان برسانند. این دوره آموزشی، پیوند دهنده انگیزه بسیاری از کارآموزان از تحصیلات عمومی تا بازار کار خواهد بود.

سیستم آموزشی این کشور همچنین اجازه می دهد تا کارآموزان برای حضور در دانشکده و یا مجمتع  آموزش عالی تخصصی پس از دوره سه ساله، یعنی دوره ی پس از دبیرستان برای ادامه آموزش و پرورش فنی وحرفه ی برای یک دوره اعم از چهار تا پنج سال دیگر، با توجه به عرصه های مورد نیاز کشور توسط دولت به یکی دیگر از فرصت های پیشرو تبدیل شود که به سهم خود تعیین کننده تعداد سطح کلاس ها و محتوای دروس است تا در وضعیت  و جایگاه اجتماعی هیچ تفاوتی با فارغ التحصیل دانشگاه های تخصصی با سایر دانشگاه متعارف در آلمان نداشته باشند اما گاهی اوقات یک دانشگاه تخصصی فرصت بیشتری برای کار در بزرگترین مجموعه ی افراد جویندگان بازار کار در طول دوره تحصیل فارغ التحصیلان ایجاد می نماید.

با توجه به آمارهای رسمی، بیش از نیمی از تکنسین های کار در آلمان از این سیستم فارغ التحصیل شده اند که می توانید به رقم 51 درصد فارغ التحصیل 11 درصد خروجی های دانشگاه های هنری و فنی را اضافه کنید در این چرخه حدودآً سالانه 1.3 میلیون کارآموز فارغ التحصیل می شوند و در کنار آن نزدیک به نیم میلیون کار آموز دیگر هر سال به بازار کار ورود پیدا می کنند.

دستمزد نیروی فنی 10 برابر حقوق دکترای رشته های نظری است

در شبکه های اجتماعی سایت کورا پژوهشگری در مورد علت رویکرد آلمان به سمت  آموزش فنی با توجه به وجود تحصیلات دانشگاهی رایگان، سوال کرد؟ جنز بوتیجر مالک آلمانی یک شرکت تجاری پاسخ داد ( پاسخ او با استقبال گسترده ی بیش از تعداد 440 هزار کاربر مواجه شد)

  این کارآفرین آلمانی، تنها به بازگوئی خلاصه سنوات تحصیلات آموزش فنی و نتایج به دست آمده در مورد آن پرداخت و توضیح داد برای تبدیل شدن به یک عامل مسئول و استاد معتمد (قادر به اداره کردن پروژه خود ) از 10 تا 12 سال برای تبدیل شدن به استاد متخصص به لحاظ فنی، در واقع «معادل درجه دکترا در آموزش عالی» کار و وقت لازم است بنابراین با توجه به شرایط موجود می بینیم که « دستمزدبه دست آمده توسط استاد فنی در آلمان 10 برابر حقوق اخذ درجه دکترا در علوم نظری از دانشگاه بیکر ایالات متحده پس از ورود به بازار کار است بنابراین حقوق و دستمزدی که توسط یک تکنسین در آلمان به دست می آورد می تواند بعنوان واکنشی طبیعی به یک نتیجه چشمگیر از زمان اهتمام بسیاری از آلمانی ها نسبت به آموزش فنی و حرفه ی بشمار آید.

عبدالمجید اورا

منابع:
Germany exports a secret of its success: vocational education
Immigrants discover Germany's dual training system
Vocational training Apprentices by training sector
Nation Brands Index | GfK Global
Canada’s global brand ranks fourth in study of 50 nations – ties with Japan | GfK United States
« gymnasial Empfehlung»
Meister
If college is free for Germans, why don't laborers get a college degree and get a white collar job?
Vocational training in Germany – how does it work?
How Germany’s Vocational Education and Training system works

اخبار مرتبط
    کلمات کلیدی
    ثبت دیدگاه